Patrick Sweetlove, huisarts
home raadpleging infomail actueel medische info hyperlinks

Soa screening / soa test

 

Sinds het begin van de aids epidemie lijkt "aids" wel het synoniem voor "geslachtsziekte" en omgekeerd. Een goeje zaak natuurlijk, dat veilig vrijen stevig wordt gepromoot. Maar al die aandacht voor HIV doet blijkbaar vergeten dat alle geslachtsziekten of "soa's" (seksueel overdraagbare aandoeningen) die daarvóór bestonden, niet zijn opgehouden te bestaan. Voor veel soa's bestaat er dan wel een behandeling, maar als je niet weet dat je ze onder de leden hebt, ga je er ook niet aan denken om ze te laten behandelen. En wist je dat je je tegen sommige soa's kan laten vaccineren?

Bij een soa-screening hoort ook een bloedonderzoekVoor alle duidelijkheid: je kan soa's opdelen in twee grote groepen. Een eerste groep wordt veroorzaakt door microben die je op een plek in je lichaam binnenkrijgt en die daar blijven zitten en een ontsteking veroorzaken. Je kan er maandenlang mee rondlopen zonder er last van te hebben. Zo'n aandoeningen zijn bijvoorbeeld chlamydia, gonorroe en herpes. Chlamydia is trouwens de meest voorkomende geslachtsziekte in onze contreien.

Een tweede groep soa's wordt veroorzaakt door microben die je lichaam binnendringen en zich meteen doorheen je hele lichaam verspreiden. Het lichaam maakt daar dan antistoffen tegen. Bij hepatitis A zijn die antistoffen in staat het virus na een tijd de kop in te drukken, bij hepatitis B lukt dat in ongeveer 90 % van de gevallen, maar hepatitis C blijft meestal in je lijf sluimeren en maakt langzaamaan je lever kapot. De antistoffen tegen syfilis zijn bijna nooit in staat om de bacterie te vernietigen en tegen het aids-virus hebben onze antistoffen geen schijn van kans.

Wél besmetting, géén symptomen

Allebei deze groepen soa's kunnen wel of geen symptomen geven. Want nee, een soa merk je niet altijd. Da's handig, kan je denken, dan hoef je er ook niets tegen te ondernemen? Voor aids klopt dat natuurlijk niet, omdat een tijdige behandeling levensverlengend is. Ook mensen met een sluimerende hepatitis B of C kunnen beter een behandeling krijgen, voor de lever het begeeft. En syfilis tast na jaren zonder behandeling alle denkbare organen aan.

Maar die "plaatselijke" soa's, moet daar iets tegen ondernomen worden als ze geen last geven?

Chlamydia en gono van de penis of van de schede kunnen opstijgen naar respectievelijk prostaat/zaadblaasjes/bijbal of baarmoeder/eierstokken. Dat maakt je flink ziek, en je wordt pas beter na een wekenlange antibioticumkuur. Chlamydia en gono van de keel geven geen symptomen en blijven ook gewoon ter plaatse zitten. Maar door de ontsteking die ze veroorzaken beschadigen ze het slijmvlies. Daardoor wordt je veel ontvankelijker voor infecties met HIV, syfilis en hepatitis. Datzelfde is trouwens ook waar voor chlamydia en gono in de urinebuis of in de schede.

Beschermt veilig vrijen niet?

Een condoom of beflapje houdt heel zeker het aids-virus tegen. Tegen de rest van de zich verspreidende soa's bieden ze maar gedeeltelijk bescherming. En wie gebruikt systematisch een condoom bij oraal contact? Daarbij kan je makkelijk chlamydia, gono of herpes oplopen in de keel. Bij het oraal verwend worden nestelen die soa's zich zonder al te veel moeite in je urinebuis.

"Bij soa-symptomen naar de dokter!"

Dat was vroeger de slogan, en die blijft waar. Maar omdat veel infecties geen symptomen geven, doe je er goed aan regelmatig een soa check up te laten doen bij de huisarts.

Wat is "regelmatig"? Hangt ervan af hoe actief je seksleven is, maar vooral van het aantal partners dat je hebt. Vaak is een soa-test eens om de zes maanden genoeg. Maar bij een intensief seksleven is dat beter eens om de drie maanden.

Parasietje?

Geen échte soa's, maar toch vervelende infecties die je bij het vrijen kan oplopen zijn darmparasieten. Dat zijn darmmicroben die daar officieel niet thuis horen en symptomen van diarree en buikkrampen kunnen geven gedurende een periode, om zich vervolgens weer enkele weken stil te houden. Sommige kiemen, zoals de Entamoeba Histolytica, kan uitzwermen naar het bloed en je flink ziek maken. Hoe je aan de parasieten komt? Door ze te gaan halen waar ze zitten: in de darm. Dat kan al gewoon door contact mond-anus. En je proeft of ruikt het niét. Heel weinig stoelgang is genoeg om die infectie over te dragen.

Op dezelfde manier, dus via stoelgang, wordt hepatitis A overgedragen.

Vaccinaties

Zoals gezegd: tegen sommige soa's kan je je laten vaccineren. Dat zijn hepatitis A en hepatitis B. Je kan je tegen beide tezelfdertijd laten inenten. Daar heb je drie spuiten voor nodig: één op maand 0, één op maand 1 en één op maand 6. Je bent dan levenslang beschermd tegen hepatitis B en tegen hepatitis A.

Check up

KeelwisserOm te weten of je die vaccinaties nodig hebt is een bloedonderzoek nodig dat nagaat of je niet al antistoffen tegen A en/of B in je bloed hebt. Een syfilistest en een screening op hepatitis C is een must. Als je systematisch veilig vrijt is een HIV test niét nodig. Condooms horen hier de routine te zijn, niet de bloedtesten.

Bij een check up wordt verder je keel met een wattenstokje ("wisser") onderzocht. De schede wordt met eenzelfde soort wisser onderzocht. Voor het onderzoek van de urinebuis bij mannen worden de eerste druppels van je ochtendurine onderzocht op ettercellen. Liefst meteen al een staaltje meebrengen naar de raadpleging dus. Voor een stoelgangstaal heeft de huisarts of apotheker speciale potjes met ingebouwd schepje.

Een heel gedoe? Het kan een boel narigheid voorkomen. Voor jezelf en voor je partner(s).

Links


Mocht je na het lezen van deze brochure nog vragen hebben, stel ze gerust tijdens de raadpleging!

Dr. Patrick Sweetlove,
Osystraat 41, 2060 Antwerpen
Raadpleging enkel na afspraak op: 03 / 225 24 25.


Terug naar Medische informatie
[Home] [Raadpleging] [Infomail] [Actueel] [Medische info] [Links]