Patrick Sweetlove, huisarts
home raadpleging infomail actueel medische info hyperlinks

Erectiele dysfunctie (Impotentie)

Wat is het?

Erectiele dysfunctie (impotentie) betekent: niet lang genoeg een erectie kunnen houden om op een bevredigende manier seksuele omgang te hebben. Het komt voor bij zowat 30 procent van de mannen tussen 40 en 70 jaar.

Waardoor komt het?

De oorzaak kan lichamelijk zijn, psychologisch of een combinatie van beide. Lichamelijke oorzaken komen voor in 70%. In ongeveer 30% is er alleen een psychologische oorzaak.

De meest voorkomende oorzaken van erectiele dysfunctie, alfabetisch gerangschikt:

  • Alcoholmisbruik
  • Angst, nervositeit
  • Geneesmiddelen
    • Medicijnen tegen hoge bloeddruk, tegen hartritmestoornissen, tegen een te hoog vetgehalte in het bloed, tegen zenuwziekten, tegen epilepsie
    • Medicijnen om het testosterongehalte te doen dalen
    • Sommige medicijnen tegen een te sterke maagzuurproductie (H2-antagonisten)
    • Sommige medicijnen tegen ontsteking (NSAIG)
    • Antidepressiva
    • Narcotica
  • Heelkundige ingrepen in het bekken of in de genitaalstreek
  • Hoge bloeddruk
  • Hormoonafwijkingen
  • (Krans)slagaderverkalking
  • Leverziekten
  • Psychologische oorzaken
  • Roken
  • Stoornissen in de nierfunctie
  • Suikerziekte
  • Trauma van het bekken of van de wervelkolom

Onderzoek

Het onderzoek bij erectiele dysfunctie bestaat uit een gesprek over de aard en de duur van deze en mogelijks ook andere klachten en over het gebruik van geneesmiddelen. Verder is er een lichamelijk onderzoek en een bloedonderzoek nodig om organische afwijkingen op te sporen. U moet hiervoor 12 uur nuchter zijn.

Behandeling

De behandeling hangt af van de gevonden oorzaak en wordt bepaald in overleg met u. Er zijn vijf geneesmiddelen geregistreerd voor de behandeling van erectiele dysfunctie: urethraal en intracaverneus alprostadil, intracaverneus fentolamine/papaverine en tabletten sildenafil, tadalafil en vardenafil. Voor de volledigheid worden ze hieronder allemaal besproken, hoewel de laatste categorie de meest gebruikte is.

Alprostadil (Vytaros 2 mg/g en 3 mg/g crème) wordt plaatselijk toegediend in de urinebuis ('urethraal gebruik'). Het wordt geleverd in AccuDose, een spuitje met een enkelvoudige dosis. Urethraal alprostadil heeft de voorkeur boven de injectie omdat het mildere bijwerkingen heeft en eenvoudiger is in het gebruik. Toediening van alprostadil kan binnen 10 à 30 minuten tot een erectie leiden.

In Nederland is Alprostadil ook beschikbaar in de vorm van een staafje dat in de urinebuis wordt ingebracht en daar het werkzaam bestanddeel afgeeft (Muse). Dat geeft na 5 à 10 minuten een erectie van 30 à 60 minuten.

De inspuitbare vorm van alprostadil (Caverject) wordt met een fijn naaldje door de gebruiker zelf ingespoten in de zwellichamen ('intracaverneus gebruik').

De combinatie fentolamine/papaverine (Androskat) wordt ook in de zwellichamen van de penis ingespoten. Het is beschikbaar in Nederland.

Alprostadil en de combinatie fentolamine/papaverine worden vooral gebruikt door patiënten bij wie de zenuwen beschadigd zijn die voor een erectie zorgen. Voorbeelden zijn mensen met een ruggemergletsel of met zenuwbeschadiging in het klein bekken ten gevolge van een prostaatoperatie.

De meest gebruikte middelen zijn de fosfodiësterase-(type 5)-remmers (PDE-5-remmers) avanafil, sildenafil, tadalafil en vardenafil. Respectievelijke merknamen hiervan op dit ogenblik zijn: Spedra, Viagra en de generische vormen daarvan, Cialis en Levitra/Vivanza). Die bestaan als sliktabletten en sommige ook als kauwtabletten. Voor de werking van deze middelen moeten de zenuwen die naar de penis lopen intact zijn om daar een erectie te kunnen veroorzaken. Deze middelen bevorderen een erectie die alleen ontstaat na seksuele prikkeling. Ze geven dus geen spontane of ongewilde erectie. Na inname duurt het vijftien minuten tot twee uur voor het effect intreedt. De werkingsduur is voor sildenafil en vardenafil 4 à 5 uur, voor tadalafil tot 36 uur. De lange werkingsduur heeft theoretische voor- en nadelen. Voordeel is de ruimte voor seksuele spontaniteit; nadelen zijn de risico's van bijwerkingen en interacties bij patiënten die in een situatie komen waarin de bloeddruk niet meer stabiel is.

Indien voor een medicamenteuze behandeling van erectiele dysfunctie wordt gekozen gaat de voorkeur uit naar tabletten sildenafil vanwege de werking, een eenvoudiger gebruik en een lagere prijs van de generieken. Het gebruik van de injectie in de zwellichamen bij de behandeling van erectiestoornissen kan gepaard gaan met hinderlijke bijwerkingen, met name vorming van storend bindweefsel.

Erectiebevorderende middelen mogen niet worden gebruikt in combinatie met onder andere medicijnen die nitraten bevatten en ook niet samen met poppers. Combinatie met ritonavir (Norvir) - een geneesmiddel tegen hiv - veroorzaakt een erg hoge bloedconcentratie van erectiemiddelen, waardoor een lage bloeddruk en bewusteloosheid kan ontstaan. In combinatie met Norvir moet de normale dosis van het erectiemiddel worden gehalveerd en mag het erectiemiddel maar eens om de twee dagen worden gebruikt. Uw dokter zal u advies geven, afgaande op welke medicijnen u gebruikt. Uw bloeddruk moet ook worden gecheckt.

Erectiebevorderende middelen te koop op het internet zijn volstrekt onbetrouwbaar, zo is mijn ervaring. Concentraties aan actieve stoffen in deze pillen kunnen erg verschillen. Sommige patiënten voelen geen effect, terwijl anderen met pillen van hetzelfde merk hevige bijwerkingen hebben, zoals bewustzijsverlies door een extreem lage bloeddruk. Combinatie met 'recreatieve' drugs is afgeraden.

Laatste update op 4 oktober 2016
Links


Mocht je na het lezen van deze brochure nog vragen hebben, stel ze gerust tijdens je raadpleging!

Dr. Patrick Sweetlove,
Osystraat 41, 2060 Antwerpen
Raadpleging enkel na afspraak op: 03 / 225 24 25.


Terug naar Medische informatie
[Home] [Raadpleging] [Infomail] [Actueel] [Medische info] [Links]