Actueel
Het geval Schiavo (update) |
2005-04-03 |
Standpunt van dr. Wim Distelmans
Professor palliatieve geneeskunde VUB
Medische spitstechnologie
Niet toevallig wordt er nu publiek heftig gedebatteerd over de zin van het instandhouden van ondraaglijk lijden en onwaardig leven. Nu is er weer de sterk emotioneel geladen discussie rond de persisterende vegetatieve status van Terri Schiavo in de USA. Het is het logische sluitstuk van een halve eeuw ervaring met medische spitstechnologie. Die kan veel menselijk leed vermijden, maar tevens, wanneer te lang volgehouden, nieuw leed veroorzaken.
Sinds het bestaan van grensverleggende technieken beschikken we over diverse levensverlengende mogelijkheden. In de euforie van de jaren ’70 merkte een Vlaamse arts zelfs op dat hij hierdoor wel 1000 jaar zou worden.
De keerzijde van de medaille is dat de medische opleiding hier volledig op gebaseerd is. Toekomstige artsen worden bijna exclusief getraind om optimaal gebruik te kunnen maken van de medische ‘high tech’. Studenten geneeskunde worden continu ‘afgestraft’ wanneer ze één of andere weinig toepasbare diagnostische of therapeutische techniek zijn vergeten. Maar over de omgang met één van de meest frequente aandoeningen namelijk ‘het stervensproces’ of met ongeneeslijk en ernstig ziek zijn wordt amper een woord gerept.
Bovendien eisen patiënten steeds meer van deze 'baanbrekende' mogelijkheden.
De mens heeft de illusie de natuur te hebben overwonnen en denkt de dood steeds verder te kunnen uitstellen. Om het met een boutade te zeggen: "Als alle aandacht naar ontwikkeling van medische technologie gaat, zijn er straks geen zieken meer en is er dus ook geen zorg meer nodig".
Ethische vraagstukken
Door de omgang met levensverlengende mogelijkheden worden zorgverleners meer en meer geconfronteerd met ethische vraagstukken zoals ‘wanneer het leven verlengd kan worden, hoe lang en ten koste van wat moet het dan verlengd worden?’, en ‘indien beslist wordt dit niet (meer) te doen, op welk wijze moet het dan gebeuren?’ Artsen en verpleegkundigen zijn hierin niet voldoende opgeleid. Ze moeten in de dagelijkse praktijk vaak op hun intuïtie voortgaan. Bovendien bestaat er weinig overlegcultuur waardoor de beslissingen maar al te dikwijls eenzijdig boven het hoofd van patiënten en/of hun familie genomen worden. Wanneer men weet dat 40 % van àlle overlijdens door medische beslissingen beïnvloed worden, kan men toch wel inschattingsfouten verwachten.
Daarom werd ervoor geijverd om het medisch begeleid levenseinde menswaardig(er) te maken. De wereldwijde aandacht voor palliatieve zorg, euthanasie en andere beslissingen rond het levenseinde, waarbij de patiënt opnieuw een centrale plaats krijgt, is hieraan te danken. Maar het is hemeltergend hoeveel publieke middelen beschikbaar blijven voor zinloze behandelingen en onderzoeken terwijl palliatieve en andere ondersteunende zorg het nog altijd moeten hebben van pensenkermissen om voort te bestaan.
Aandacht en voldoende middelen tegen therapeutische hardnekkigheid zijn broodnodig. Dat had van in het begin deze hoger geciteerde escalatie kunnen vermijden.
‘You do not fail if you fail to cure.
You only fail if you fail to care’
Wim Distelmans
Professor palliatieve geneeskunde Vrije Universiteit Brussel
Voorzitter commissie euthanasie
LEIFarts
standpunt gepubliceerd in Artsenkrant op 25 maart 2005
naschrift dr Sweetlove
Op donderdag 31 maart 2005 is in de VS comapatiënte Terri Schiavo overleden. Op vrijdag 18 maart werd haar voedingssonde, die haar al vijftien jaar in leven hield, afgekoppeld. Dat gebeurde op verzoek van haar echtgenoot en op bevel van een rechter. Haar ouders waren het daar niet mee eens. Ze voerden al zeven jaar lang een strijd tegen de echtgenoot en voogd van Terri om hun dochter in leven te houden.
Links
- Verwante berichten:
- Recht op Waardig Sterven vzw
http://www.rws.be
- Het LEIF-project
LevensEinde Informatie Forum
http://www.leif.be
De LEIFlijn: 078 / 15.11.55, op werkdagen tussen 9 en 17 uur.
|
