Actueel

De gastro-enteroloog Marshall en de patholoog Warren vonden in 1982 een tot dan onbekende bacterie in de maagwand van enkele maagzweerlijders op hun afdeling in het Royal Perth Hospital in Australië. Warren merkte op dat de maagwand steeds ontstoken was in de buurt van waar er bacteriën zaten. Die cruciale waarneming leidde tot de conclusie dat het vreemde, spiraalvormige organisme dat ze Helicobacter pylori hadden gedoopt, de oorzaak was van de maagzweren of de maagontsteking bij de meerderheid van hun patiënten - een idee dat toen door veel collega's als onzin werd bestempeld. Maagzweren kreeg je immers van wijn, koffie en pikante schotels, zo heette het.

En hoewel vanaf het midden van de jaren tachtig tal van prominente medische vakbladen verhalen begonnen op te nemen die Marshall en Warren gelijk gaven, bleven dokters hun maagpatiënten nog lang opzadelen met enkel en alleen het klassieke advies om vooral koffie, alcohol en pittige spijzen te mijden. Antibiotica werden daarvoor niet aangeraden. Inmiddels staat vast dat Helicobacter pylori de oorzaak is van acht op de tien maagzweren en negen op de tien dunnedarmzweren. Het is nu bewezen dat antibiotica een maagzweer verdrijven als bij een gastroscopie de bacterie daarin werd aangetoond.

Dankzij het pionierswerk en vooral dankzij de koppigheid van Warren en Marshall is een maagzweer tegenwoordig geen chronische, invaliderende ziekte meer, maar een aandoening die met een antibioticakuur te genezen is. Voordien draaide een maagzweer vaak op een operatie uit, waarbij het ontstoken deel van de maag werd weggenomen - een zware ingreep die bovendien lang niet altijd tot een definitieve genezing leidde.

Die vooruitgang vindt het Nobelcomité een bekroning waard, en Warren en Marshall mogen later dit jaar de prijs van tien miljoen kronen (zowat een miljoen euro) in de Zweedse hoofdstad gaan ophalen, samen met een oorkonde, een medaille en een handdruk van de Zweedse koning. Stockholm waardeert ook dat de Australiërs de weg hebben geëffend voor de studie naar de rol van andere micro-organismen bij het ontstaan van chronische ziekten. Zo is inmiddels bekend dat chronische tandvleesinfecties tot miskramen en hartziekte kunnen leiden. Ook ontstekingsreuma en chronische darmkwalen (als de ziekte van Crohn) zouden op sluimerende ontstekingen terug te voeren zijn.