Actueel
Kinderartsen willen legalisering levensbeëindiging voor doodzieke baby's |
2005-04-10 |
In Vlaanderen wordt bij driekwart van doodzieke baby's een levensverkortende behandeling toegepast. In zeven procent werd beslist actieve levensbeëindiging toe te passen. Dat blijkt uit een Vlaamse studie van de VUB die op 8 april 2005 verscheen in het medisch tijdschrift 'The Lancet', samen met de resultaten van een Nederlandse studie. 'Actieve levensbeëindiging is nu per definitie een illegale handeling', zegt professor Luc Deliens die het Vlaamse onderzoek leidde, 'terwijl het om zulke schrijnende situaties gaat dat je als arts niet anders kunt dan ingrijpen'. De meerderheid (58 %) van de neonatologen in Vlaanderen wil een legalisering in verband met levensbeëindiging bij bepaalde doodzieke baby's.
Vlaamse studie
 De onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel analyseerden de overlijdenscertificaten van alle te vroeg geboren kindjes en zuigelingen tot één jaar die van augustus1999 tot juli 2000 overleden in Vlaanderen. Zij onderzochten 253 overleden kindjes. Zesendertig procent daarvan had zware erfelijke aandoeningen - bvb. kinderen die werden geboren zonder hersenen - en 60 procent was veel te vroeg geboren.
Er waren enkele opvallende resultaten:
- 23% van de kinderen stierf onverwacht en dus was behandeling niet mogelijk.
- In 57% van de gevallen werd een beslissing genomen die het tijdstip van het overlijden beïnvloedde.
- Bij één op de drie baby's werd beslist om een bepaalde behandeling stop te zetten of niet te geven.
- Eén op de zeven baby's kreeg pijnstillers toegediend die het leven kunnen verkorten.
- 7% van de baby's kreeg een dodelijk middel toegediend.
Het onderzoek doorbreekt bij ons voor het eerst het taboe dat rust op levensbeëindiging bij baby's. Drie op de vier ondervraagde kinderartsen zeggen dat het soms deel uitmaakt van hun beroepsplicht om onnodig lijden te voorkomen. Achtenvijftig procent van de ondervraagde kinderartsen artsen vraagt een wettelijke regeling hiervoor. De huidige wetgeving laat 'euthanasie' bij kinderen of baby's niet toe. 'Alles in de wetgeving is gebaseerd op wilsbeschikking', zegt prof. Deliens. 'Voor zuigelingen of te vroeg geboren baby’s is dat sowieso uitgesloten.'
Nederlandse studie
In Nederland herhaalden de onderzoekers van het Erasmus Medisch Centrum en het VU Medisch Centrum in 2001 een vragenlijst uit 1995. Hieruit blijkt dat er niet veel is veranderd.
In 1995 overleden 1041 kinderen jonger dan 1 jaar, in 2001 stierven 1088 baby's in die leeftijdsgroep. De onderzoekers bestudeerden 347 gevallen tussen augustus en november 2001 (in 1995 waren dat er 338). Twintig procent van deze kinderen overleed onverwacht. Bij 68 procent was er sprake van een medische beslissing over het leven van dit kind (in 1995 was dat 62 procent).
Bij 63 procent werd beslist om te stoppen met een behandeling die het kind in leven hield. Ongeveer de helft van deze kinderen kreeg na het stoppen van de behandeling medicijnen om pijn of symptomen te bestrijden, die echter ook het sterven konden bespoedigen.
In 8 procent kreeg het kind na het stoppen van de behandeling medicijnen met de expliciete bedoeling om het sterven te bespoedigen. Actieve levensbeëindiging bij zuigelingen die niet afhankelijk waren van levensverlengende behandeling bleef net als in 1995 stabiel op 1 procent van alle sterftegevallen.
Bespreking van de studieresultaten
'Beslissen om niet te behandelen valt in ons land onder normaal medisch handelen en is ook aanvaard', verduidelijkt prof. Deliens van de VUB. 'Het is algemeen aanvaard om therapeutische hardnekkigheid te vermijden als er geen uitzicht meer is op verder leven. Maar in een aantal gevallen is de situatie van die baby's zo schrijnend dat artsen tot levensbeëindiging overgaan. Dat gebeurt vanuit de visie om de baby's zo snel mogelijk uit hun lijden te verlossen, maar het is nu wel illegaal.'
'Artsen weten dat ze daarmee illegaal handelen', zegt professor Deliens, 'maar volgens hun deontologie klopt het. Ze willen daarvoor niet langer hun hoofd in het zand steken, maar daar liever openlijk de discussie over aangaan.'
Eerste reactie van de beleidsmakers
Een pasklaar antwoord hebben ze niet, de senatoren van de meerderheid (vld en sp.a) die het voortouw namen voor de euthanasiewet. Maar in een eerste reactie lieten ze weten bereid te zijn om na te denken over de vraag van artsen naar een regeling voor levensbeëindiging bij baby's.
In Nederland werkt staatssecretaris Ross (Volksgezondheid) nog aan een kabinetsstandpunt over dit onderwerp.
Links
|
