Actueel
Kinsey schreef geschiedenis, de film brengt hem in beeld |
2005-05-24 |
Dit is geen bespreking van de - overigens knappe - film 'Kinsey' van Bill Condon die op dit ogenblik loopt. De film is een geromantiseerde interpretatie, maar de feiten waarop hij is gebaseerd zijn historisch correct. Professor Alfred Kinsey was de eerste onderzoeker die de menselijke seksualiteit als onderwerp nam voor wetenschappelijke research. Zijn publicaties waren een keerpunt in de benadering van seksualiteit doordat hij het onderwerp uit de sfeer van de onbespreekbaarheid haalde.
Institute for Sex Research
 In 1947 sticht Alfred C. Kinsey (1894-1956), van huis uit een zoöloog, het Institute for Sex Research, nauw verbonden aan de Universiteit van Indiana (VS). Zijn voornamelijk sociologische interview-studies van menselijk seksueel gedrag begonnen in 1938 en leidden tot twee wereldschokkende standaardwerken. Hij publiceerde in 1948 'Sexual behavior in the human male' en in 1953 'Sexual behavior in the human female' . Beide sociaal-epidemiologische studies waren bestsellers en schokten de Amerikaanse bevolking omdat de seksuele werkelijkheid van henzelf anders bleek te zijn dan men anderen en zichzelf wilde doen geloven. Ook vandaag lokt de verfilming 'Kinsey' om dezelfde reden protest uit in de VS.
Interview
In dit vraaggesprek brengt professor Paul Enzlin werk & auteur voor het voetlicht. Enzlin is seksuoloog aan het Instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen (KU Leuven).
'Vóór de Amerikaanse bioloog Alfred Kinsey wisten we niet veel van het seksleven van de gemiddelde mens. Het in die tijd gezaghebbende boek over seks beschreef wel de 240 bekende afwijkingen', zegt professor Enzlin. 'Maar hoe vaak de gemiddelde vrouw klaarkomt, wist niemand. Kinsey heeft voor het eerst laten zien hoe enorm divers het seksueel gedrag van de mens is en dat niet alles wat van de norm afwijkt een seksuele afwijking is. Dat er een seksuele norm bestaat, betekent immers niet dat iedereen als maagd het huwelijk ingaat.'
'Wat waren Kinseys grootste ontdekkingen?'
Enzlin: 'Alles wat in zijn rapport staat, is eigenlijk baanbrekend. Dat komt omdat hij vragen stelde die niemand eerder had gesteld: met wie hebt u seks, hoe lang duurt een vrijpartij, hoe vaak krijgt u een orgasme... Voor Kinsey bestond seksuologie eigenlijk uit beschrijvingen van bepaalde gevallen. En meestal ging dat dan over de ‘abnormale’ gevallen. Seksueel gedrag werd toen vaak door een psychiatrische bril bekeken, niet biologisch. Kinsey was een bioloog: hij wilde het seksuele gedrag bestuderen, niet de psychologie. Hij wou 100.000 mannen en vrouwen ondervragen. Het zijn er uiteindelijk 18.000 geworden. Hij legde de enorme diversiteit van seksueel gedrag bloot. Het is moeilijk er één concrete ontdekking uit te halen, omdat hij zoveel verrassende ontdekkingen deed. Ik lees even voor uit het hoofdstuk over voorhuwelijkse seks: 'Eén procent van de dertienjarigen heeft al voorhuwelijkse seks gehad, bij de vijftienjarigen is dat 3 procent, bij de twintigjarigen 20 procent.' In een tijd dat voorhuwelijkse seks verboden was, waren dat grote ontdekkingen.'
'Wat blijft er nu nog over van zijn theorieën?'
'Zijn onderzoek staat nog altijd als een huis. Daar valt weinig op aan te merken. En de enorme diversiteit aan seksueel gedrag die hij ontdekte, bestaat vandaag nog altijd. Er zijn mensen die de eerste keer seks hebben op hun dertiende, bij anderen is dat op hun dertigste. Dat was vijftig jaar geleden zo, dat is vandaag nog zo. Je kunt natuurlijk niet alle resultaten van Kinsey in het Amerika van de jaren veertig op vandaag toepassen. Er zijn nu bijvoorbeeld veel meer mensen die seks hebben voor ze trouwen. De seksuele normen zijn ook veranderd.'
'Hoe hebben Kinseys inzichten het seksleven van de Vlaming veranderd?'
'Zonder Kinsey zouden we veel minder over seks weten. En er minder open over spreken, vermoed ik. Door de impact van Kinseys rapport heeft de overheid veel meer geld vrijgemaakt voor onderzoek. Dat we vandaag zoveel weten, en morgen misschien nog meer, hebben we aan Kinsey te danken.'
'Was er een Vlaamse Kinsey?'
'Dan komen er twee namen bij mij op: Jos van Ussel en Coen van Emdeboas:
- Van Ussel was een Vlaamse historicus die een geschiedenis van de seksuele problemen heeft geschreven. In Vlaanderen kon hij met zijn geschiedenis niet terecht, hij moest voor publicatie met zijn werk naar Amsterdam. Hij was een erg belangrijke stem in de seksuele emancipatie in Vlaanderen: hij was charismatisch, kon heel enthousiast spreken en dacht erg progressief. Hij heeft hier heel erg bijgedragen tot een klimaat van meer openheid over seks.
- Coen van Emdeboas. Dat is geen Vlaming, maar een Nederlandse psychiater die hier wel veel invloed had. Van hem komt de theorie over het vierdimensionale van seks. Ten eerste had je de procreatieve dimensie: seks om kinderen te krijgen. Verder was er de lustdimensie, de relationele-liefdesdimensie en de institutionele dimensie, bijvoorbeeld het huwelijk waarbinnen seks plaatsvond. Goede seks, aldus Van Emdeboas, verenigde die vier facetten. Alleen seks hebben omdat je kinderen wil, was geen volwaardige seksuele ervaring.'
'Als Kinsey nu nog leefde, welk baanbrekend of onderbelicht aspect van de seksualiteit zou hij onderzoeken?'
'Internetseks. Hoe mensen seks hebben op internet, of daar contacten leggen voor seks. Welke impact heeft het grote aanbod pornografie op het net?Hoe beïnvloeden internetcontacten je relatie? Internetseks lijkt mij een zeer fascinerend fenomeen, waar nog weinig onderzoek over bestaat.'
Het interview is van Katrijn Serneels - De Morgen van 13 april 2005
Links
|
