Actueel

Terwijl in de Verenigde Staten de discussie woedt over de vraag of de kunstmatige voeding van de hersendode patiënte Terri Schiavo nu al dan niet mag gestopt worden, leert een nieuwe studie van de VUB dat in België 27 procent van de overlijdens het gevolg zijn van het stopzetten of niet opstarten van een medische behandeling, zoals het niet langer geven van voeding. Het onderzoek kadert in een bredere Europese studie en werd uitgevoerd door dokter Johan Bilsen, verbonden aan de afdeling medische sociologie.

Studie in The Lancet

Vorig jaar werd in het medisch vaktijdschrift The Lancet een studie gepubliceerd waaruit blijkt dat 38 procent van de Belgische sterfgevallen te maken heeft met medische beslissingen. De 38 procent sterfgevallen waarbij een arts levensverkortend tussenkomt, vallen uiteen in drie groepen:

• In 15 procent van de gevallen gaat het om het stoppen of niet verder zetten van de behandeling.
• In 22 procent van de gevallen gaat het om het verhogen van de pijnbehandeling met een vervroegd levenseinde tot gevolg.
• Slechts in 1,8 procent van de gevallen gaat het om het geven van geneesmiddelen met de uitdrukkelijke bedoeling het leven te verkorten. Van die 1,8 procent gaat het in amper 0,3 procent van de gevallen om euthanasie. Vijf keer vaker gaat het om een levensbeëindigende beslissing waarbij de patiënt niet gehoord wordt en bij 0,01 procent gaat het om 'hulp bij zelfdoding' waarbij niet de arts, maar de patiënt zelf de levensbeëindigende handeling stelt.

Kwart van de Belgen overlijdt door medische beslissing om niet te behandelen

"We hebben de gevallen waarbij geopteerd werd voor het stopzetten of niet opstarten van een behandeling verder bestudeerd", zegt Johan Bilsen. "In plaats van de 15 procent uit de eerste studie vertrekken we van 27 procent. Dat hoger cijfer heeft te maken met het feit dat verschillende beslissingen vaak samen of na elkaar worden genomen. Om een voorbeeld te geven: vooraleer er tot euthanasie wordt overgegaan, worden ook andere medische beslissingen genomen zoals het stopzetten van medicatie. Samengevat komt het er op neer dat ruim een kwart van de overlijdens in België het gevolg is van het bewust stoppen of het niet opstarten van een medische behandeling. Die cijfers zijn gebaseerd op een onderzoek van in totaal 1.577 medische beslissingen."

Een verdere analyse van de gegevens leert dat doorgaans (in 42 procent van de gevallen) beslist wordt medicatie te stoppen of niet op te starten. Daarna volgen het afkoppelen of niet opstarten van vocht en voeding (20 procent), beademing (9 procent) en chemotherapie (9 procent).

'Onevenredige aandacht voor euthanasie'

Volgens de VUB-arts wijst de studie op een onevenredige maatschappelijke aandacht voor euthanasie. “Er is opvallend veel meer medisch handelen dat levensverkortend werkt, waarvoor er amper aandacht is. In een aantal ziekenhuizen bestaan protocollen over het omgaan met bepaalde situaties, maar er is nog veel werk te doen. Ik pleit niet voor bijkomende wetgeving, maar het zou wel goed zijn om dit soort beslissingen uit het besloten medische wereldje te halen”, aldus dr. Bilsen.

Links

• Verwante berichten:
  • Het geval Schiavo
  • Euthanasie: patiënt moet bewust kunnen kiezen (Vlaamse enquête)
  • 400 euthanasie-aangiften sinds 23 september 2002
  • Euthanasiewet Nederland
• Recht op Waardig Sterven vzw
  http://www.rws.be
• Het LEIF-project
  LevensEinde Informatie Forum
  http://www.leif.be
  De LEIFlijn: 078 / 15.11.55, op werkdagen tussen 9 en 17 uur.
  

Terug naar Actueel